Waarom blijf je twijfelen terwijl je het eigenlijk al weet?

Ken je dat? Je vriendin vertelt over haar job of haar relatie en na vijf minuten zie je tot in de details waar het wringt. Je zegt het haar heel lief en je hebt nog gelijk ook. En dan zit je 's avonds zelf met iets, en ineens is het "ingewikkeld".

Ik ben ook zo iemand. Bij anderen zie ik het patroon ddrect. Bij mezelf heb ik ineens wel alle bedenktijd van de wereld nodig. En hoe langer ik daarover nadenk, hoe meer ik besef: het is helemaal niet ingewikkeld. Ik weet het meestal al. Ik heb alleen geen zin om het aan mezelf toe te geven.

Daarover gaat deze blog. Over de godin Athena, de Griekse godin van de wijsheid, en over het verschil tussen informatie verzamelen en echt weten. Bij deze nieuwe maan in Weegschaal loopt zij met ons mee, met één woord als motto: knowledge. Je leest hier wie ze is, wat dat motto echt van jou vraagt, en waarom zoveel vrouwen blijven twijfelen terwijl het antwoord er al lang ligt.

Wie is de godin Athena eigenlijk?

Helm op, speer in de hand, uil op de schouder. Zo ken je haar waarschijnlijk. Een prachtig standbeeld in een museum. Maar het verhaal van Athena heeft een heel andere start… eentje waar je wss nooit aan had gedacht en het begint allemaal bij haar moeder.

Haar moeder heette Metis, een oude Titanide en haar naam betekent zoveel als wijze raad. Zij was de eerste vrouw van Zeus, en volgens de verhalen verstandiger dan alle goden en mensen samen. Toen voorspeld werd dat haar kinderen even wijs zouden zijn, en dat een zoon Zeus van de troon zou stoten, werd de oppergod bang. Hij slikte Metis in. Zwanger en al.

Alleen laat wijsheid zich niet inslikken, dus kreeg Zeus zo erge hoofdpijn dat hij ervan ging brullen. De smid Hephaistos moest zijn schedel openklievan. Daar sprong Athena uit: volwassen, in volle wapenrusting, met een strijdkreet waar de hemel van daverde.

Wat ik zo mooi vind aan dat beeld: het weten van de moeder werd weggestopt, en het kwam er toch uit. Volgroeid. Het had daarbinnen helemaal niet liggen krimpen, het had liggen rijpen.

Athena zelf is geen godin van zweverige wijsheid. Ze is ook de godin van strategie en ambacht: weven, pottenbakken, schepen bouwen, .... Toen zij en Poseidon allebei de stad Athene wilden, sloeg hij met zijn drietand een bron uit de rots. Heel indrukwekkend… maar zout water. Athena echter plantte een olijfboom… Olie, voedsel, hout en schaduw voor honderden jaren. Geen show, wel wat die mensen nodig hadden.

En haar krachtdier is de uil. Een uil ziet in het donker. Beter kan het niet bij een nieuwe maan.

Wat bedoelt Athena met knowledge?

Bij knowledge denk je misschien aan cursussen, diploma's, dikke boeken. Kennis als iets wat je verzamelt, en waar je altijd te weinig van hebt. Maar dat is niet wat Athena bedoeld.

Informatie is wat je kan opzoeken: in boeken, podcasts, dat ene filmpje om elf uur 's avonds. Ze is eindeloos en ze is van iedereen.

Weten is wat overblijft als je je telefoon weglegt. De knoop in je maag als je iemands oprit oprijdt. De opluchting als een afspraak wordt afgezegd, die je eigenlijk alles vertelt over die afspraak. Het stemmetje dat om drie uur 's nachts heel rustig zegt: dit klopt niet meer.

Weten is ook geen zekerheid. Er is een verhaal waarin Athena een rechtbank opricht voor een onmogelijke zaak. De jury luistert naar beide kanten en stemt, en de stemmen staken: precies half om half. De weegschaal hangt perfect in evenwicht. En dan brengt Athena haar stem uit en zegt: zo is het.

Ze vraagt geen extra mening. Ze slaapt er niet nog een nachtje over. Voor haar is wegen een middel om te kiezen, geen eindpunt. Daar zit onmiddellijk ook de les voor Weegschaal, die zo mooi alle kanten ziet maar soms blijft wegen tot de winkel dicht is.

En dan het moeilijkste stuk: weten verplicht. Zolang je "nog aan het nadenken bent", blijft alles zoals het is. Twijfel is een comfortabele wachtzaal. Maar op het moment dat je zegt "ik weet het", staat er een deur open. Je kan nog altijd kiezen om er niet door te gaan, maar je kan niet meer doen alsof ze er niet is.

Waarom blijven we twijfelen terwijl we het al weten?

Want "luister naar je innerlijk weten" staat op elk theezakje, en daar heeft nog niemand iets aan gehad. Waar loopt het concreet vast?

De eeuwige studente. Ze wil iets beginnen: een eigen praktijk, een andere job, haar mening durven geven op een vergadering en ga zo maar door... Maar toch eerst nog die ene opleiding. En uiteraard die verdiepingsmodule. Ondertussen kijkt ze naar iemand die de helft weet van wat zij weet, en het wel gewoon doet. Er zit geen kennisgat. Er zit angst: zolang je studeert, kan je niet falen.

De rondvraag. Je zit met iets en je belt je zus, dan je beste vriendin, dan nog een collega. Let eens op wat er gebeurt: zegt iemand wat je hoopte, dan voel je opluchting. Zegt iemand het omgekeerde, dan bel je de volgende. Je vraagt geen raad, je zoekt toestemming. Je wist het al voor je de eerste keer belde.

Je eigen lichaam. Je slaapt anders, je hebt minder geduld, je bent moe op een manier die niet weggaat. En 's nachts in bed lees je drie lijstjes symptomen die elkaar tegenspreken. Dokters en goeie informatie zijn goud waard, maar hoe dikwijls hoor je niet: "ik voelde al maanden dat er iets niet klopte, maar ik dacht dat ik me aanstelde"? Dat is Metis in de buik van Zeus: weten dat we zelf inslikken.

"Ik weet het niet" als reflex. Waar wil je eten? Maakt niet uit. Wat wil je voor je verjaardag? Och, niets. Het lijkt klein en vriendelijk. Maar het is een spier, en een spier die je twintig jaar niet gebruikt, wordt slap. Tot iemand vraagt wat jij nu eigenlijk wil, en het stil blijft.

Waarom doen we dat? Omdat het veilig is. Wie niets weet, kan zich niet vergissen en niemand teleurstellen. En een vrouw die zeker is van haar stuk, krijgt al rap een etiketje: betweterig, hard, moeilijk. Kijk maar naar Athena zelf, de "strenge" godin met de helm. Terwijl ze gewoon een vrouw is die weet wat ze weet, en daar niet voor gaat blozen.

🦉 om even bij stil te staan

• Waar ben jij nog informatie aan het verzamelen, terwijl je eigenlijk al gekozen hebt?

• Wie bel je als je toestemming zoekt, en wat hoop je dat die persoon zegt?

• Wat voelt je lichaam al een tijdje, dat je hoofd nog wegredeneert?

• Bij welke kleine keuze zeg je automatisch "maakt niet uit", terwijl het wel uitmaakt?

• Wat zou er veranderen als je vandaag hardop zou zeggen wat je weet?

Wat neem je mee van Athena?

Athena is de dochter van een wijsheid die ingeslikt werd en er toch uitkwam… volgroeid en gewapend. Jouw weten is niet verdwenen omdat je het een tijd niet gebruikt hebt. Het heeft liggen rijpen. Knowledge vraagt niet dat je meer leert. Het vraagt dat je stopt met doen alsof je het niet weet.

In de nieuwste aflevering van De Stem van de Maan ga ik hier veel dieper op in: het volledige verhaal van Athena en Metis, de lagen van dit motto, en één kleine vraag om vanavond mee in bed te kruipen. [Luister hier naar de aflevering.]

En wil je weten hoe je leert vertrouwen op wat je weet, en het ook durft uit te spreken? Daar werken we deze maand rond in Hijas de la Luna, de community die aan het groeien is vanuit Alma de la Luna. Ze is nog pril, en wie er nu bij komt, geeft mee vorm aan wat ze wordt. De deur staat open. ✨

En nu ben ik benieuwd: bij welke van de vier herkende jij jezelf het meest? Laat het me weten in de reacties.