Sterk betekent niet hetzelfde als flink: wat godin Sekhmet je leert over je vuur

"Doe ns flink."

Ik weet niet hoe het bij jou was, maar ik heb dat als klein meisje heel dikwijls gehoord. Bij de dokter… Bij die oude tante waar je 1x per jaar op bezoek moest en dan stil moest zitten aan tafel… Ik kan nog wel 1000 dingen opnoemen wanneer ik flink moest zijn. En ik was flink. Heel flink zelfs.

Pas veel later besefte ik dat flink zijn en sterk zijn totaal niet hetzelfde zijn. Ze lijken wel wat op mekaar, maar eigenlijk zijn ze elkaars tegenpool. En er is niemand die dat verschil scherper bloot legt dan godin Sekhmet, de Egyptische leeuwin die deze volle maan met ons meeloopt.

Haar motto is “be strong”.

In deze blog ontdek je wie ze is, wat haar mythe ons vertelt over woede en kracht, en waarom zoveel vrouwen zo flink zijn en tegelijk zo moe.

Wie is godin Sekhmet, de leeuwin van Egypte?

Sekhmet is een van de meest indrukwekkende godinnen uit het oude Egypte. Ze heeft het lichaam van een vrouw en de kop van een leeuwin. Op haar hoofd draagt ze een zonneschijf, en haar adem is de hete woestijnwind. Haar naam komt van sekhem, wat macht of levenskracht betekent. Sekhmet is letterlijk: zij die machtig is.

Ze is de dochter van de zonnegod Ra en wordt het “Oog van Ra” genoemd: zijn felste straal, zijn kracht naar buiten gericht. Ze werd vooral vereerd in Memfis, als gemalin van Ptah en moeder van Nefertem, de god van de lotusbloem. Een leeuwin met een lotus als zoon. Vuur en zachtheid, in één familie.

De mythe van het rode bier

Het bekendste verhaal over Sekhmet gaat zo. Ra is oud geworden en de mensen keren zich tegen hem. Hij is diep gekwetst en daarom stuurt hij zijn Oog naar de aarde om hen te straffen.
In veel versies is het trouwens de zachte godin Hathor die bij het neerdalen verandert in Sekhmet.

Sekhmet doet wat haar vader haar gevraagd heeft... maar eens ze begonnen is, kan ze niet meer stoppen. Ze raast over het land, zo woest dat zelfs Ra ervan schrikt.

Dus bedenkt hij een list. Hij laat duizenden kruiken bier rood kleuren met oker, zodat het op bloed lijkt, en giet het 's nachts uit over de velden. Sekhmet drinkt tot ze in slaap valt. En als ze wakker wordt, is de woede weg. Ze keert terug als Hathor: liefdevol, vrolijk, zacht.

Een leeuwin die ook geneest

Wat veel mensen niet weten: dezelfde godin die de plagen bracht, genas ze ook. De priesters van Sekhmet behoorden tot de eerste artsen van Egypte. Wie de storm kent, kent ook de weg eruit.

Farao Amenhotep III liet honderden beelden van haar maken, en vandaag staan die zwarte granieten leeuwinnen nog altijd in musea over de hele wereld. Kijk er eens goed naar als je er ooit een tegenkomt. Ze zit rechtop, handen op de knieën, kin omhoog. Ze raast niet. Ze zit. Kalm, geaard, en ze is overduidelijk iemand die je niet onderschat.

Wat bedoelt Sekhmet met 'be strong'?

Als je be strong hoort, wat gebeurt er dan bij jou? Tanden op elkaar, schouders naar achteren, doorgaan? Zo hebben de meesten van ons het geleerd. Sterk zijn is niet klagen, het zelf oplossen, niet wenen waar anderen bij zijn.

Maar dat is niet sterk zijn… dat is flink zijn. En flink zijn is je kracht naar binnen richten om iets tegen te houden. De kracht van Sekhmet is juist het omgekeerde: kracht die stroomt.

Drie lagen van sterk zijn

Doorbijten. Dat is de oppervlakkige laag, en die is niet helemaal fout. Soms moet je gewoon doorbijten. Maar als dat de enige betekenis is die je kent, word je geen leeuwin. Dan word je een pakezel, die op een dag onder de last in elkaar zakt terwijl iedereen zegt: "Allez seg… en ze was toch zo sterk?"

Levenskracht. Sekhem is de kracht van vuur en van de zon. Iets wat leeft, beweegt en warmte geeft. Sterk zijn is dan voelen dat er leven in je zit en het niet dooddrukken, ook als dat leven zich als woede laat zien.

Neervallen en zacht worden. Sekhmet slaapt, en ze wordt wakker als Hathor. Haar kracht zit dus ook in het kunnen ophouden. De leeuwin en de liefdevolle zijn geen twee vrouwen. Het zijn twee kanten van één en dezelfde kracht.

Woede als informatie

Er is nog iets wat me raakt in die mythe. Er is niemand die vraagt waarom Sekhmet zo kwaad was. Iedereen is alleen maar bezig met hoe ze haar kunnen stoppen. Terwijl haar woede een reden had: er was echt verraad gepleegd.

Haar vuur was geen hysterie. Het was een antwoord. Net zoals jouw woede, je vermoeidheid en je korte lontje je iets vertellen over een grens die al lang overschreden is.

Herken je jezelf in de ingeslikte leeuwin?

Waar zit jouw leeuwin in een kooi? Een paar situaties die veel vrouwen herkennen:

De vrouw die alles draagt. Ze onthoudt de tandartsafspraken, de verjaardagen en de deadlines. Als iemand hulp aanbiedt, zegt ze: "Laat maar, ik doe het wel zelf, dat gaat sneller." Om elf uur 's avonds ligt ze wakker met een lijstje in haar hoofd dat niemand ziet. Ze zegt tegen zichzelf: "Als ik het niet doe, doet niemand het." Maar niemand leert iets dragen als jij het altijd al opgeraapt hebt voor ze het zien liggen.

De glimlach in de vergadering. Een collega brengt jouw idee als het zijne, en jij glimlacht er wat over terwijl je het eigenlijk echt niet ok vindt. Thuis liggen drie paar schoenen in de gang en je ontploft. Vijf minuten later komt de schaamte: "Wow… dat was er wel wat over." Maar net zoals bij Sekhmet komt vuur dat te lang ingeslikt wordt eruit waar het het veiligst voelt, bij de mensen van wie je het meest houdt. Je was dus niet te veel. Je was te lang te weinig.

Het lichaam dat luider spreekt. Veel vrouwen gaan werken met koorts, want "er is niemand anders". En dan komen voor velen, ergens rond hun veertigste, de jaren van de perimenopauze. Je slaapt slechter, je wordt 's nachts bezweet wakker, je lontje is korter. Misschien faalt je lichaam niet. Misschien weigert het gewoon om nog langer flink te zijn.

De sterke vriendin. Jij bent degene die gebeld wordt, het klankbord, degene die het overzicht ziet. Ik ken dat heel goed. Ik zie bij anderen dikwijls veel sneller waar het wringt dan bij mezelf. Maar als jij altijd de sterke bent, wie bel jij dan?

🌙 reflectiebox: vragen voor deze volle maan

• Waar was je deze week flink, terwijl je eigenlijk iets anders voelde?

• Wat zou je woede zeggen als je haar eens liet uitspreken, zonder haar meteen weg te duwen?

• Welke taak draag je al zo lang dat niemand nog ziet dat jij ze draagt?

• Wie in je leven mag jou zien als je niet sterk bent?

• Wanneer heb jij voor het laatst écht mogen neervallen, zonder schuldgevoel?

Sterk zijn, op de manier van de leeuwin

Deze volle maan staat in de Ram, vol vuur, recht tegenover de zon in de Weegschaal, het teken van evenwicht en harmonie. Dat spanningsveld kennen veel vrouwen: de goesting om te brullen tegenover het stemmetje dat zegt "hou het plezant".

Sekhmet leert ons dat je niet moet kiezen. Echte kracht omvat het hele spectrum: brullen, genezen, slapen en zacht worden. En echt evenwicht kan pas als je vuur ook een plekje krijgt.

In de podcast De Stem van de Maan ga ik veel dieper in op de mythe van Sekhmet, op het verschil tussen flink en sterk, en op die momenten waarop je leeuwin brult op de verkeerde plek. Beluister zeker de volledige aflevering.

En wil je weten hoe je hier echt mee aan de slag gaat, samen met andere vrouwen? Dan ben je welkom in Hijas de la Luna, de community die ik volop aan het opbouwen ben. De deur staat open.

Ik ben benieuwd: waar ben jij het meest flink, terwijl je eigenlijk gewoon sterk wil zijn? Laat het me weten in de reacties. 🦁